Deneme

Annem 1

Annem 1

Ayşe Lebriz Berkem Kısa bir zaman önce yitirdiğim annem  ve sevdiklerini yitirenler üzerine… Annem…Nüfus cüzdanında Durdal ama aslı Dürdal… anlamı inci dalı, zaten kendisi de bir inci dalı… isminin zarafetinde ve asaletinde bir anne. Bir Cumhuriyet kadını. Bir bilim insanı... Hikâyesi bence ibretlik. Bir 29 Ekim günü bu yazıyı yazmak bugün için daha anlamlı...Annemin tek hayali Kimya hocası olmakmış; ta ortaokul yıllarında -kimya hocasına duyduğu hayranlıkla beraber- beyaz önlüğe karşı bir ilgi duyuyormuş; hem liseyi hem olgunluk sınavını pekiyi dereceyle tamamlayınca üniversitede kimya okumaya karar vermiş. Yıl 1945-46. İzmir’in dışına hiç çıkmamış 17 yaşında bir genç kız olarak, dedem annemi Basmane’den…
Devamı
Şita

Şita

Ayfer Beydemir Hayat dediğin, o eski tanıdık değilbenim için artık…Uzun bir nekahet döneminden sonra şehir yabancılaşmış caddeler, sokaklar, kaldırımlar bedensiz elbiselerin dolaştığı insanlarla dolup taşmıştı.Korku ve endişe dolu gözlerle etrafına bakındı kadın. Bakışlarına dolacak bir tanıdık yüz, rüzgârın kanatlarından gelecek bir rayiha, içini serinletecek bir ses aradı yaşama sürecinin kısaldığı doktorlar tarafından belirlenmiş hayatına…Neler oluyordu geçmiş onu bırakmıyor, o geleceğe erişemiyordu bir türlü. Geçmişten gelen acıların sahibi uzaktayken gelecek kısa bir deniz yolculuğunun vaat ediciliğini kaybedecek kadar anlamsız geliyorduYabancılaştığı şehir üstüne üstüne devriliyor; yüzler, sesler, ışıklar ve ışıksızlık köşe kapmaca oynuyordu aklının dar sokaklarında. “Tanrım, kayboldum, bana yardım et! ”…
Devamı
SOKAK ÖYKÜLERİ

SOKAK ÖYKÜLERİ

Yelda Karataş 1.Sokak ışıksızdı. Tenhaydı… Annem gecikme demişti. İstanbul burası. Haydi gittin, o kadar parayı niye… Evde tutsam ayrı dert. Annem uyur kalır, çalınır. Keşke taksiyle… Ama işte… Arkamdan geldi. Durup çantamı karıştırır gibi yaptım. Belli olmasın, korkum. Sandım ki geçer gider, oh deyip devam ederim hızlıca. Yaklaştı. Nefesi ensemde. Öldüm sandım. Bağırsam mı, ağlasam mı, kaçsam mı. Kalakaldım, o da öylece sıyırıp çantayı alıverdi. Allah’tan bir şey olmadı başka. Gerçi daha ne olacak. Annemin ameliyat parası gitti. Yok nerede bulacaklar, yüzünü bile görmedim. Çoluğu çocuğundan çıksın, haram zıkkım olsun!2.Sabahın körü yine de gittim, akrabadır dedim, iş istedim. Önce borcunu…
Devamı
Dünya Ekseni Kadınlar

Dünya Ekseni Kadınlar

Ayşe Didem Bayvas Fethiye, 03.11.2021Ekim ayının son günlerini sonbahar renklerinin bir duvak gibi üzerime indiği bir coğrafyada geçirdim. Anadolu’nun en görkemli dağ sıralarından birinin üzerine düşen ilk karı gördüm. Yağmur usul usul saçlarımı ıslatırken türkülerin deryasına kapıldım. İçinde bin bir hikâye barındıran sokaklarda ahşabın kokusunu içime çektim. Her biri içinde yalnızlık taşıyan halkoyunları seyrettim. Dikenlerine değmeden alıçlar topladım, kocayemişlere uzandım bir de… Ellerindeki nasırları umutlarından daha fazla, hayata dair fikirleri yüzlerindeki çizgilerden daha derin olan kadınların; cigarasını yakarken yaşam sarmalını tevekkülle karşılayan adamların; gözlerindeki ışık hiç sönmeden doğadaki her varlıkla oyun oynayabilen çocukların dünyasından geçtim. Sıkışıp kalmış gençlerin yaşam özetlerini…
Devamı
SEVME YORGUNLUĞU

SEVME YORGUNLUĞU

Yelda Karataş Sevmek fiili kadar eskitilmiş bir kelime yok. Söylemesi kolay yaşaması nerdeyse cehennem.'Bir insanı sevmekle başlar her şey' diyene hala büyük sevgiyle bakıyorum. Yazdıklarına ve onurlu yaşamına bilebildiğim ayrıntılarından.Sevmek bir eylem kuşkusuz. Nasıl bir eylem derseniz, körlemesine lastiği patlamış yokuş aşağı giden bir otomobil değil. Her ne pahasına sevmeye yatırılmış, on sene sonra da tedavülden kalkmayacak değeri giderek yükselen sömürgen para dolar ile açılmış banka hesabı hiç değil.Yıllarımı sana harcadım, seni ne pahasına olursa olsun affettim diyen yalaka Türk filmi sahnesi olmayı da çoktan yitirdi. Şimdi dondurmayı has sütle yapmıyorlar ki! Sevince her yer dikensiz gül bahçesi olmuyor. Küçük…
Devamı
Muhammet Veysel Atılgan için…

Muhammet Veysel Atılgan için…

Ayşe Didem Bayvas Ankara Garı’nda hayatını kaybedenlerin anısına, 12.10.2015 “Hava soğuk değil, şimdi giymem montumu” dedi ablasına.Dedi mi?Demiştir belki.Yoksa yepyeni montu, hem de kırmızı, niye giymek istemesin bir çocuk?“Saat bana lazım değil, babam yanımda, takmayacağım şimdi” dedi ablasına.Dedi mi?Demiştir belki.Yoksa on gün önce doğum gününde alınan saati, hem de Fenerbahçe saatini, niye takmak istemesin bir çocuk?“Elimi bırakma baba” dedi.“Yok, acıkmadım daha, sonra yeriz” dedi.“Yok, baba çişim yok” dedi.“Bak baba, bu türkü senin söylediğin türkü” dedi.“Biz de halay çekelim” dedi.“Pazartesi öğretmenime anlatacağım bu gökyüzünü” dedi.“Arkadaşlarıma da anlatacağım, barışın mümkün olduğunu” dedi.Dedi mi?Demiştir belki.Biz duymadık. Bildiğimiz kimse duymadı.Melekler ölür mü, ölürse onun gibi…
Devamı
Doğaya Dair Ne Varsa Yakınım Olur

Doğaya Dair Ne Varsa Yakınım Olur

Fotoğraflar: Gülay KutalSonbaharı karşılarken umudu da hüznü de bir arada yaşadığımız bugünlerde, kaybettiklerimiz ve kaybetmeye devam ettiklerimiz som yapraklar misali pıtır pıtır dökülüyor ömrümüzden... Alışılmışın ötesinde geçen 2 yıl bize çok şey öğretti. Önemini unuttuğumuz çoğu şeyi hatırlamamıza, değerini anlamamıza ziyadesiyle katkı sağladı. Pandemi ile paralel olarak yakın geçmişte ülkemizde ve diğer ülkelerde ortaya çıkan seller, yangınlar sebebiyle, kıymetini anladığımız şeylerin en önemlisi sevdiklerimizden sonra şüphesiz tabiat ve tabiatın içinde yaşayan canlılar oldu. Ekosistemdeki istikrar ivmesinin sürekli değiştiği, aşamalı olarak teklemeye başladığı son yıllarda insan, ekolojik dengenin sağlanmasındaki kilit rolünü, bitki, hayvan ve tüm canlı organizmalar üzerindeki etkisini düşünmek, anlamak…
Devamı
Savaşta ‘varlık’ olmak

Savaşta ‘varlık’ olmak

Son derece karışık bir Ağustos geçirdik, yangınlar içimizi dağladı. Öte yandan Afganistan’daki (aslında zaten kaçınılmaz olan) rejim değişikliği canımızı çok acıttı. Genel olarak uzak coğrafyalara ilgisiz yetiştirilen bir toplumuz biz. Gelgelelim ‘insan’ olup, çıkar da beklemeden dünyayı dert edenlerdenseniz sürekli üzülecek bir olay oluyor. Benimki naçizane o hesap. Bir insan, bir kadın ve sanat tarihçisi olarak hem orada yaşananlara hem de tarihi eserlerin tahribatına ya da sanatın yerle bir edilmesine, sanatçının yok sayılmasına kayıtsız kalmam mümkün değil.Aslında ülkesinde hiç başka ülkeyle savaş görmeden büyümüş bir nesle aitim (Bunu söylerken 1974 Kıbrıs Barış Harekatı’nı saymıyorum). Ama adına ‘savaş’ denmese de kendimi…
Devamı
Filmin Atılan Sahnesi

Filmin Atılan Sahnesi

“Özel efektlerin en kıskandığı metrestir şiir.” Onu ilk nerede gördüğümü hatırlamıyorum. Sanırım onu hiç görmedim. Gümüş saçlarını, kederin öfkeyle harmanından doğmuş bakışlarını, yüzünün çizgilerinde beş yüz sayfalık bir kitap saklandığını görmedim. Kalbini gördüm ama… Oysa kimse kimsenin kalbini göremez derler. Öylece avcuma bırakıp onu benim hatırıma iki mevsim sakla demişti. Kaç saat seyirdi parmaklarımın arasında görmedim. Savaştan döndüğünde eline bir röprodüksiyonunu verip hadiseyi gizledim. Ünlem işaretinin yanında bekliyordu, elinde eski kaos gazetesi bilinen en ünlü şair postası. Şairler de dizeleri görmez. Düz haliyle okursan dizeler karanlıkta yanar. Özel efektlerin en kıskandığı metrestir şiir. Onu hiç Beşiktaş iskelesinde görmedim. Belki de…
Devamı
Kadına Yönelik Şiddet Politiktir

Kadına Yönelik Şiddet Politiktir

KİM KİMİN CANINA OKUYACAK?Şu bir gerçek ki şiddet milyonları etkileyen dizilerimizin olmazsa olmazı.  İyi ve kötü erkekler birbirleriyle kıyasıya savaşırken kadınlar sadece bir aracı konumunda. Bu açıdan da oradan oraya savrulan kurban rolünün dışına bir türlü çıkamıyorlar.  Sonunda da tıpkı  masallarda olduğu gibi cesur bir prens, yani muhteşem bir erkek tarafından kurtarılıyorlar. Heyecan, korkular ve kaçınılmaz mutlu son. Kadına tek düşen göz kamaştırıcı güzellikte olmak, böylelikle hem yakışıklı hem de güçlü bir erkeği tavlayarak sorunu kökünden çözmek. YA PRENS CANAVAR ÇIKARSA?Öyle de yakışıklı erkeğin bir gün canavara dönüşemeyeceği ne malum? Erkekler canavar oldukları için mi? Hayır ama kadınlar kendi ayaklarının üstünde duramadıkları için. Kadın…
Devamı