YÜZLEŞME OYUNUNDA KURBAN YOK

Zehra İpşiroğlu

Farklı kuşaklardan üç kadının Serra, Sibel ve Özlem’in öyküleri şiddetin farklı boyutlarını ve yüzlerini sergiler. Sibel ile Özlem psikolojik, Serra ise hem psikolojik hem de fiziksel şiddet yaşarlar. Ortak olan her üçünün de bilinçaltının derinliklerinde eril zihniyeti içselleştirmiş olmalarıdır. Bu açıdan her üçünün de yaşadıkları kuşatılmışlıkta kendi payları da büyüktür. Üç kadının öyküleri birbiriyle bütünleşir. Oyuna Yüzleşme” adını verdim, çünkü ataerkil sistemin kuşatması altında olan her üç kadın da  kendileriyle yüzleşmeye başladıkları anda suskunluk duvarlarını kırma cesaretini bulurlar.

Ama bu oyun  bizlere de kendi yaşamımızla yüzleşme fırsatı veriyor.Doğal kabul ettiğimiz, bu böyledir  ne yapalım ki diye geçiştirdiğimiz olguların hiç de doğal olmadığını gösteriyor,  kadını kuşatan eril mekanizmaların ardındaki  zihniyeti gözler önüne seriyor. Bu açıdan da  düşündürücü olduğu kadar tedirgin edici bir yanı da olabilir. Çünkü hepimiz  otoriter, baskıcı ve eril bir toplumun insanlarıyız. Bunu özel yaşamdan toplumsal ve politik yaşama kadar yaşamımızın her alanında görüyoruz.Bununla hesaplaşmak pek kolay değil.

Oyun mutlu bir sonla bitmese bile bir umutla biter. Çünkü her üç öyküde de kadınların  uyanışı bu ağdan kurtuluşlarına işaret eder. Özlem  babasının gerçek yüzünü gördüğü anda uyanır, Sibel’le yolu kesişen Serra hala kocası Mert’i koruyarak ne büyük bir yanlış yaptığının bilincine varır, Sibel ise yaşadıklarını artık geride bırakmıştır.  Onları artık yepyeni bir gelecek beklemektedir. Bu açıdan bu kadınların hiç biri kurban değildir.

Yüzleşme pandemi koşullarında  uzaktan  çalışma yöntemiyle kotarılmış bir oyun. Yönetmen ekibi belgeselci Deniz Şengenç ile Aralık Sahne’nin yöneticisi Onur Gazdağ birlikte aylarca süren verimli bir çalışmanın ürünü.  Bu açıdan da oyunun perde arkasının farklı bir öyküsü var.  Okuma provaları ve dramaturji benim yönetimimde gelişirken, sahne tasarımı ve sahne çalışmalarını Onur üstlendi,  oyunun multimedeal tasarımı, ise Deniz’e ait. Bütün bu çalışmalar sürekli bir duygu ve düşünce alışverişiyle  tam anlamıyla  kolektif bir yaratıcılıkla gelişti. Bu süreçte hepimiz birbirimizden ve karakterlerimize can veren oyuncularımızdan çok şey öğrendik.

Gerçek yaşam öykülerinden bir montajı içeren bu oyun çok gerçekçi ve doğal bir oyunculuğu koşulluyor. Sahne tasarımında  ise tam tersine her şeyi kontrol altında tutan erkin gözü, kadınları kıskaç altına alan erkek sesleri, kadınların nasıl bir  kısır bir döngü içinde olduğunu gösteren  dönen, yuvarlak bir platform ve oyunun başında ve sonundaki modern dans performansı  somut olanı soyut, metaforik bir düzleme taşıyor.

Yüzleşme Deniz  Şengenç’le birlikte geliştirdiğim ve çok değerli oyuncuların katıldığı Anlatılamayan Öyküler, 7 Kadın adlı dijital tiyatro projemizin bir uzantısı. Ankara Cermodern’de sergilenen Anlatılamayan Öyküler sergisini ve Yüzleşme’yi  Uluslararası İstanbul Festivali’nde de izleme fırsatını yakalayacağız.

“Yüzleşme”

Süre: Tek perde, 80 dakika

Yazar: Zehra İpşiroğlu

Yönetmen: Zehra İpşiroğlu, Deniz Şengenç, Onur Gazdağ

Oyuncular: Arzum Gökçe, Başak Vural, Aylin Saraç

Dans: Dilara Umay Koyuncu

Prodüksiyon: Mareliber

Yardımcı Yönetmen: Berfin Kaya

Videolar: Deniz Şengenç

Sanat Yönetmeni: Onur Gazdağ

Ses Düzenleme: İsmail Hakkı Hafız

Afiş Tasarımı: Janet Eke

Işık: Ömer Matei

Asistan: Kerim Can Kara

 

Yazar: Zehra İpşiroğlu